Tussenrapportage project brede scholen

Het project 'Opvoeden en ontmoeten op brede scholen' van het lectoraat Participatie en Maatschappelijke Ontwikkeling levert in de tussenrapportage eerste interessante bevindingen op. Dit project streeft naar de ontwikkeling van een gezamenlijke pedagogische visie van ouders en professionals die betrokken zijn bij twee brede scholen in Amersfoort. De scholen staan in de wijken Liendert en Randenbroek, waar veel mensen met diverse culturele achtergronden wonen.

Deze gezamenlijke pedagogische zienswijze zal gedragen worden door o.a. professionals op de scholen, de ouders en wijkbewoners. Opvoeden is namelijk niet meer alleen de taak van ouders; de kinderen hebben ook te maken met leraren op scholen, leidsters in de kinderopvang, vrijwilligers van sportclubs en buurtbewoners. Hoe beter ze de opvoeding op elkaar afstemmen, hoe meer ze elkaar versterken, zo is de gedachte.

Afstemming ingewikkeld
In de eerste fase van het onderzoek zijn 86 interviews gehouden onder ouders en professionals
van de brede scholen in Amersfoort. Die gesprekken maken duidelijk dat de afstemming tussen ouders en professionals ingewikkeld is. Professionals proberen vaak met ouders af te stemmen, maar hebben hier lang niet altijd positieve ervaringen mee. Een belangrijke reden is dat de wijze waarop ze afstemmen niet altijd aansluit bij de verwachtingen van de ouders. De professionals hebben veelal een uitgesproken idee over hoe de ouders betrokken zouden moeten zijn. Ouders geven aan dat de vraag van de professional niet strookt met dat wat zij willen bieden. Bijvoorbeeld: de school vraagt hen voor het uitvoeren van klusjes, terwijl ze liever ‘echt’ betrokken willen zijn.

Kernwaarden
Ook op een andere manier is de afstemming tussen ouders en professionals ingewikkeld. Beiden streven weliswaar vaak dezelfde kernwaarden in de opvoeding van kinderen na, zoals: een goede ontwikkeling en toekomst, een veilige omgeving en begrip voor elkaar. Toch is het gedrag in de praktijk niet altijd volgens die kernwaarden. Daar zijn verschillende redenen voor, bijvoorbeeld dat gedragsregels thuis anders kunnen zijn dan op school. Juist op dit vlak ligt volgens het rapport een opdracht voor de brede school. Het rapport adviseert om het veranderen of afstemmen van gedragsregels te realiseren in een open dialoog met ouders.

Open klimaat
Hoe creëer je een open klimaat? Om te beginnen is het voor professionals van belang niet over ‘de’ ouder te spreken. Dit onderzoek maakt duidelijk dat er verschillende typen ouders zijn, die om een gedifferentieerde aanpak vragen. Voor de drukke ouder is het misschien wel haalbaar om af en toe iets te doen, maar niet structureel. Bijzondere aandacht mag uitgaan naar die ouders die wel willen, maar een drempel ervaren om daadwerkelijk iets te doen. Voor deze mensen is bijvoorbeeld de onvoldoende beheersing van de Nederlandse taal vaak een barrière. Om hen meer te betrekken, worden er films gemaakt, die uitleg geven over de mogelijkheden van participatie op de scholen van hun kinderen. Een korte film op internet begrijpen ze beter dan een folder met alleen tekst, zo is tijdens het onderzoek vastgesteld. Deze films komen online beschikbaar.

Ten tweede is het voor een open klimaat van belang dat ouders en professionals elkaar beter leren kennen. Vanuit dit project vinden daarom meerdere activiteiten plaats die daarop zijn gericht. Zo vinden er huisbezoeken plaats, die de ouders zeer blijken te waarderen.

Wijkleerlingenraad
Tevens zijn er actviteiten waarbij ook de kinderen zelf worden betrokken. Zo is onder begeleiding van studenten pedagogiek van Hogeschool Utrecht op de Amersfoortse ABC-school Liendert/Rustenburg een wijkleerlingenraad gekozen. De leerlingen van 12 klassen voerden eerst een echte campagne om gekozen te worden. Uiteindelijk volgde de stembusgang, waarbij de beste kandidaten in de raad werden gekozen. De verkiezing was onderdeel van de zogeheten democratielessen in de groepen 5, 6 en 7 van deze school. Deze zijn bedoeld om de leerlingen bekend te maken met begrippen als 'solidariteit', 'participatie' en ‘ontmoeting’. Doordat de leerlingen plannen gaan maken voor de wijk, zullen ook ouders en overige wijkbewoners worden betrokken.

Provinciaal Brede scholen Netwerk Utrecht
De resultaten van het onderzoek 'Opvoeden en ontmoeten op brede scholen' worden gedeeld met een aantal andere brede scholen in de provincie Utrecht. Een provinciale bredeschoolnetwerk is momenteel in ontwikkeling. Een eerste netwerkbijeenkomst heeft al plaatsgevonden; dit najaar wordt die herhaald. In maart 2012 worden alle resultaten van het project overgedragen aan de betrokken brede scholen.

Foto: Verkiezingen op de ABC-school Liendert/Rustenburg voor een wijkleerlingenraad.